Środki europejskie na badania naukowe w ochronie środowiska
Został otwarty kolejny, piąty konkurs w obszarze Środowisko w ramach 7. Programu Ramowego w zakresie badań i rozwoju technologicznego. Od 20 lipca do 5 października można składać aplikacje dotyczące finansowania środowiskowych badań naukowych.
7. Program Ramowy w zakresie badań i rozwoju technologicznego (7PR) jest największym mechanizmem finansowania i kształtowania badań naukowych na poziomie europejskim. Jest to program siedmioletni (2007-2013) o budżecie wynoszącym prawie 54 miliardów euro, co przy obecnych kosztach stanowi wzrost o około 63% w porównaniu z 6PR.
7PR jest podstawowym instrumentem realizacji celu strategicznego, jaki wyznaczyła w marcu 2000 roku w Lizbonie Rada Europejska: przekształcenie UE w najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy gospodarkę na świecie, zdolną do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego, stworzenia liczniejszych i lepszych miejsc pracy oraz zagwarantowania większej spójności społecznej. Trójkąt wiedzy, który tworzą edukacja, badania i innowacje, jest niezbędny do osiągnięcia tego celu.
Cele 7PR
Biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed Europą, 7PR ma następujące cele: • wspieranie współpracy ponadnarodowej we wszystkich obszarach badań i rozwoju technologicznego, • zwiększenie dynamizmu, kreatywności i doskonałości europejskich badań naukowych w pionierskich dziedzinach nauki, • wzmocnienie potencjału ludzkiego w zakresie badań i technologii przez zapewnienie lepszej edukacji i szkoleń, łatwiejszego dostępu do potencjału i infrastruktury badawczej, wzrost uznania dla zawodu naukowca oraz zachęcenie badaczy do mobilności i rozwijania kariery naukowej, • zintensyfikowanie dialogu między światem nauki i społeczeństwem w Europie w celu zwiększenia społecznego zaufania do nauki, • wspieranie szerokiego stosowania rezultatów i rozpowszechniania wiedzy uzyskanej w wyniku działalności badawczej, finansowanej ze środków publicznych.
7PR składa się z czterech programów szczegółowych, uzupełnionych o program szczegółowy, obejmujący badania nuklearne (EURATOM) i działania Wspólnotowego Centrum Badawczego (JRC).
Program WSPÓŁPRACA (COOPERACION)
Program WSPÓŁPRACA (COOPERACION) ma na celu wspieranie ponadnarodowej współpracy naukowo-badawczej w wybranych dziesięciu obszarach tematycznych: • Zdrowie, • Żywność, rolnictwo, rybołówstwo i biotechnologia, • Technologie informacyjne i komunikacyjne, • Nanonauki, nanotechnolgie, materiały i nowe technologie produkcyjne, • Energia, • Środowisko (łącznie ze zmianami klimatycznymi), • Transport (łącznie z aeronautyką), • Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne, • Przestrzeń kosmiczna, • Bezpieczeństwo.
Programy: POMYSŁY (IDEAS), LUDZIE (PEOPLE), MOŻLIWOŚCI (CAPACITIES)
Program POMYSŁY (IDEAS) będzie wspierał badania znajdujące się na granicy wiedzy (frontier research), inicjowane przez naukowców we wszystkich dziedzinach nauki.
Celem programu LUDZIE (PEOPLE) jest ilościowe i jakościowe wzmacnianie potencjału ludzkiego w zakresie badań i rozwoju technologicznego w Europie oraz zachęcanie do mobilności międzynarodowej i międzysektorowej.
Program MOŻLIWOŚCI (CAPACITIES) ma na celu wspieranie kluczowych aspektów europejskiego potencjału w zakresie badań, rozwoju technologicznego i innowacji takich, jak infrastruktury badawcze, regionalne klastry badawcze, rozwój pełnego potencjału badawczego we wspólnotowych regionach konwergencji i regionach najbardziej oddalonych, badania na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, problemy budowy społeczeństwa opartego na wiedzy, koordynacja polityki badawczej oraz horyzontalne działania w zakresie współpracy międzynarodowej.
WSPÓLNOTOWE CENTRUM BADAWCZE
WSPÓLNOTOWE CENTRUM BADAWCZE (JOINT RESEARCH CENTRE – JRC) – 7PR będzie wspierało działania naukowe i technologiczne prowadzone przez JRC, nienależące do obszaru badań jądrowych. JRC uzupełnia działania prowadzone przez w państwach członkowskich, związane z wykorzystaniem funduszy strukturalnych, zwłaszcza w przemyśle, rolnictwie i edukacji, ochronie środowiska.
Program EURATOM ma na celu wspieranie działań badawczo-szkoleniowych z zakresu energetyki jądrowej.
BUDŻET 7PR na lata 2007-2013
Program Szczegółowy
Budżet w mln euro
COOPERATION (WSPÓŁPRACA)
32 413
1. Zdrowie
6 100
2. Żywność
1 935
3. Technologie informacyjne
9 050
4. Nanonauki
3 475
5. Energia
2 350
6. Środowisko
1 890
7. Transport
4 160
8. Nauki społeczno - ekonomiczne
623
9. Przestrzeń Kosmiczna
1 430
10. Bezpieczeństwo
1 400
IDEAS (POMYSŁY)
7 510
PEOPLE (LUDZIE)
4 750
CAPACITIES (MOŻLIWOŚCI)
4 097
1. Infrastruktury badawcze
1 715
2. Badania na rzecz MŚP
1 336
3. Regiony wiedzy
126
4. Potencjał badawczy
340
5. Nauka w społeczeństwie
330
6. Spójnu rozwój polityk badawczych
70
7. Współpraca międzynarodowa
180
Nienuklearne działania JRC
1 751
Budżet 7PR
50 521
EURATOM
2 751
Podstawowym celem w obszarze Środowisko (łącznie ze zmianami klimatu) jest zrównoważone zarządzanie środowiskiem i jego zasobami: badanie interakcji pomiędzy klimatem, biosferą, ekosystemami i działalnością człowieka, opracowanie nowych technologii, narzędzi i usług w celu rozwiązywania ogólnoświatowych problemów ekologicznych. Wykorzystywanie wyników dla poprawy pozycji Europy na rynkach technologii środowiskowych oraz dla potrzeb polityki.
Przewidziane działania
Przewidziane działania to: 1) Zmiany klimatu, zanieczyszczenie środowiska i zagrożenia - Niekorzystne oddziaływanie na środowisko i klimat: mechanizmy zmian klimatu, zanieczyszczenia powietrza, gleby i wody; zmiany w składzie atmosfery i obiegu wody; wpływ na różnorodność biologiczną i ekosystemy, - Środowisko i zdrowie: wpływ środowiskowych czynników stresowych na zdrowie człowieka, analiza kosztów i korzyści z opracowania strategii ich zapobiegania, - Zagrożenia naturalne: prognozowanie/ryzyko występowania katastrof naturalnych; opracowanie systemów wczesnego ostrzegania; strategie zapobiegania / łagodzenia skutków, zarządzanie w sytuacjach kryzysowych. 2) Zrównoważone gospodarowanie zasobami - Ochrona oraz zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi i wytworzonymi przez człowieka oraz różnorodność biologiczna: ekosystemy; zasoby wodne; gospodarowanie odpadami; ochrona różnorodności biologicznej, gleby, dna morskiego, lagun i strefy brzegowej, krajobrazu; zrównoważone korzystanie z zasobów leśnych; urbanistyka i tereny poprzemysłowe; zarządzanie danymi i usługi informacyjne, - Gospodarowanie środowiskami morskimi: wpływ działalności człowieka na środowisko morskie i jego zasoby; strefa brzegowa; ekosystemy głębinowe; geologia dna morskiego. 3) Technologie środowiskowe - Technologie środowiskowe, mające na celu: obserwację, symulację, zapobieganie zagrożeniom, łagodzenie skutków katastrof; poprawę stanu środowiska naturalnego i stworzonego przez człowieka (dotyczy wody, klimatu, powietrza, środowiska miejskiego i wiejskiego, gleb, odpadów, procesów produkcyjnych), - Ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego, w tym siedlisk ludzkich: ocena uszkodzeń obiektów, strategie konserwacji, promowanie integracji dziedzictwa kulturowego z otoczeniem miejskim, - Ocena, weryfikacja i testowanie technologii: metody i narzędzia oceny zagrożeń środowiskowych i cyklu życiowego w odniesieniu do procesów, technologii i produktów, naukowe i technologiczne aspekty przyszłego europejskiego programu weryfikacji i testowania technologii środowiskowych. 4) Narzędzia obserwacji i oceny Ziemi - Systemy obserwacji Ziemi i oceanów oraz metody monitorowania środowiska i zrównoważonego rozwoju: wkład w rozwój i integrację systemów obserwacji w zakresie kwestii środowiskowych i kwestii zrównoważonego rozwoju w ramach Globalnej Sieci Systemów Obserwacji Ziemi (GEOSS), - Metody prognozowania oraz narzędzia oceny w zakresie zrównoważonego rozwoju: modelowanie powiązań gospodarka/środowisko/społeczeństwo, rozwój podstawowej wiedzy i metodologii w zakresie oceny wpływu zasady zrównoważonego rozwoju na gospodarowanie terenami, gospodarkę morską; rozwój miast, napięcia społeczne i gospodarcze związane ze zmianami klimatu.
W ostatnich dniach, dokładnie 20 lipca został otwarty kolejny, już piąty konkurs, w ramach którego będą finansowane m.in. badawcze projekty w ramach ochrony środowiska. W związku z konkursem Krajowy Punkt Kontaktowy (KPK) Programów Badawczych Unii Europejskiej organizuje spotkanie informacyjne.
KPK od 1999 roku działa przy Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN. Utworzenie KPK to wynik konkursu ogłoszonego przez Komitet Badań Naukowych na realizację akcji informacyjno- -szkoleniowych w związku z przystąpieniem Polski do 5. Programu Ramowego Badań i Rozwoju Technologicznego UE (1999-2002).
Podobne zadania Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powierzył KPK na okres realizacji kolejnych programów ramowych: 6PR (2002-2006) i obecnego 7PR (2007-2013). Wszystkie działania KPK koncentrują się na realizacji głównego celu, jakim jest zwiększanie polskiego udziału w programach ramowych – kluczowym instrumencie finansowania badań Wspólnoty i realizowania europejskiej polityki naukowo-badawczej. KPK ściśle współpracuje z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Komisją Europejską, Parlamentem Europejskim oraz kluczowymi partnerami polskimi i zagranicznymi z obszaru B+R.
Krzysztof Choromański
Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo TUTAJ