Społeczna Rada ds. Narodowego Programu Redukcji Emisji opracowała Spis Treści Zielonej Księgi Narodowego Programu Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych. Na jego podstawie zostanie następnie przygotowana Zielona Księga Narodowego Programu Redukcji Gazów Cieplarnianych, w której przedstawione zostaną problemy i bariery związane z wdrożeniem Narodowego Programu Redukcji Gazów Cieplarnianych w Polsce.

W celu realizacji zapisów pakietu klimatyczno-energetycznego oraz zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej ustalonych na forum Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych ds. Zmian Klimatu, Polska potrzebuje spójnego programu działań nastawionych na redukcję emisji gazów cieplarnianych. Mając to na uwadze, w Ministerstwie Gospodarki przystąpiono do opracowania Narodowego Programu Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych. Opracowanie założeń Programu zostało wpisane do zadań prac Rady Ministrów na pierwszą połowę 2010 r.

Istotą Programu jest identyfikacja działań ukierunkowanych na redukcję emisji gazów cieplarnianych ze wszystkich obszarów działalności państwa w sposób najbardziej efektywny kosztowo, co będzie kluczowe dla kondycji polskiej gospodarki. Ma to być dokument twardo osadzony w realiach ekonomicznych, przestawiający polską gospodarkę na zorientowaną na wyzwania wynikające z konieczności skutecznych działań w zakresie ochrony klimatu.

Celem Programu jest penetracja wszystkich obszarów, gdzie możliwa jest do osiągnięcia redukcja emisji gazów cieplarnianych, w tym także poprzez zasadniczą modyfikację podejścia do danej działalności, czy głęboką zmianę filozofii myślenia i zachowań społeczeństwa. Polska jako kraj, którego gospodarka w znacznym stopniu oparta jest na węglu, może wypracować model redukcji emisji gazów cieplarnianych, który będzie miał zastosowanie dla innych państw o podobnej strukturze energetycznej. Ważne jest wykazanie, że można skutecznie zmniejszać emisję gazów cieplarnianych nie tylko poprzez eliminację węgla. Spalanie węgla w domowych instalacjach często odbywa się w nieefektywny sposób tanim węglem o złej charakterystyce i niskich parametrach grzewczych. Jest to problem nie tylko ekologiczny, ale także ekonomiczny, zdrowotny i społeczny.

Jednym z problemów ekologicznych Polski jest tzw. niska (lokalna) emisja zanieczyszczeń do otoczenia, pochodząca głównie z nieefektywnych, przestarzałych urządzeń i systemów grzewczych. Duża ilość emitorów wprowadzających zanieczyszczenia z kominów o niewielkiej wysokości powoduje, że zjawisko to jest bardzo uciążliwe, gdyż zanieczyszczenia gromadzą się wokół miejsca powstawania, a są to najczęściej obszary o zwartej zabudowie mieszkaniowej. Poza negatywnym oddziaływaniem na środowisko zawarte w emitowanych do powietrza spalinach tlenki węgla, siarki i azotu, groźne związki chloru, fluoru i metali ciężkich oraz pyły wraz z kancerogennymi smołowymi aerozolami są również odpowiedzialne za dziesiątki tysięcy przypadków schorzeń. Wpływ źródeł niskiej emisji na organizm ludzki może powodować choroby układu krążenia wywołane niedotlenieniem, zmniejszenie odporności układu oddechowego i zwiększoną jego zachorowalność, alergie, bóle głowy, bezsenność, ryzyko nowotworów, nadumieralność. Na otoczenie wpływa natomiast poprzez zatrucie gleby, niszczenie roślinności, zwiększenie ilości trujących substancji w warzywach i owocach, niszczenie warstw zewnętrznych budynków.

Obowiązujące w Polsce przepisy skutecznie wymuszają redukcję zanieczyszczeń produkowanych przez duże zakłady przemysłowe i miasta, jednak niska emisja zanieczyszczeń pozostaje jeszcze bez kontroli, miejmy nadzieję, że działania związane z programem redukcji emisji zmienią istniejącą sytuację.

Anna Wojniak-Bieńko